DE OUDE SLOELIJN WORDT GERUIMD. HELP ALTHANS HET TALUUD TE BEWAREN.
Allereerst zou ik allen dank willen zeggen die de petitie hebben ondertekend voor het behoud van de
oude Sloelijn als spoorlijn. De stichting is u bijzonder erkentelijk.
Helaas is het behoud van de rails niet gelukt.
De oude Sloelijn, die deel uit maakte van de oude ringlijn door de zak van Zuid-Beveland, is vanaf 23 maart 2009 geruimd.
Leek het er aanvankelijk op dat de lijn wel behouden zou worden:
de gemeente Borsele had toegezegd naar behoud te streven, en ProRail dacht er aanvankelijk aan, zo
heette het, de lijn met rails en al over te dragen. De toezegging van de gemeente is door de gemeente
ook op schrift gesteld.
Deze kan hier gedownload worden [stel de grootte links
onderaan op uw pagina, bij het vergrootglaasje, op een groter percentage dan de standaard 100 %].
Maar toen de nieuwe verbinding door de Quarlespolder, tussen Lewedorp en Arnemuiden,
bijna klaar was [inofficieel in gebruik genomen op 22 september; officieel in gebruik genomen op 6 oktober 2008],
beweerde ProRail dat ruiming noodzakelijk was vanwege de aanwezige vervuiling
van balastbed en bielzen. Dat was jammer. Zo zou er toch geen spoor meer te behouden zijn.
Nu echter spoor, bielzen en balastbed zijn verwijderd, steunt de stichting
het streven naar behoud van het taluud van harte.
Nadere toelichting:
De oude Sloelijn was een prachtige oude tramlijn, die zich vanaf Eindewege, via Heinkenszand en
's-Heerenhoek door het landschap kronkelde. Om een beeld te geven van de oude Sloelijn
toen het spoor er nog lag, kunt u een
foto-serie van de oude Sloelijn in PDF formaat downloaden.
Deze foto's zijn gemaakt in de lente.
Waarom is er zo gestreefd naar behoud van de oude Sloelijn?
Ten eerste vanwege de historisch-culturele waarden. Een deel van de oude ringlijn door Zuid-Beveland,
namelijk het gedeelte van Goes tot Oudelande is indertijd aangewezen als Rijksmonument. Bepaalde
elementen van de Sloelijn – ik noem maar het stationsgebouw van 's-Heerenhoek met wachtlokaal
– zijn vrijwel identiek met elementen in het beschermde gedeelte. Niet, dat die daarom het
behouden minder waard zijn. Er zijn veel molens in Nederland; toch is het geen goed idee een molen
maar te slopen omdat er toch wel genoeg van zijn. Ook zijn er veel bloemdijken in Zuid-Beveland. Toch
zou ik het bepaald niet toejuichen wanneer men er een aantal van zou gaan afgraven omdat er toch nog wel
genoeg overblijft. Daarnaast is het zo dat de "oude Sloelijn" ook zaken heeft die men in het beschermde
gedeelte niet terugvindt. In dit verband kan gedacht worden aan de gemetselde waterdoorlaat aan de
Nassauweg, en aan de overbrugging van een watergang bij Eindewege [deze overbrugging is
vanzelfsprekend op het grondgebied van de gemeente Goes gelegen]. Te Heinkenszand staat de Molen
de Vijf Gebroeders die in 2007 zo prachtig is gerestaureerd; het emplacement ligt naast de molen. De
oude klompenmakerij grenst aan de lijn. Tezamen vormt het een prachtig geheel. Daarnaast is de lijn van
belang voor de landbouwgeschiedenis, in de vorm van emplacementen al dan niet voorzien van schuren. Op
het emplacement te 's-Heerenhoek is zelfs de oude veilingloods nog aanwezig. Op deze emplacementen
werden de bieten aangevoerd en geladen. Niet voor niets heette de lijn in de volksmond ook de
“bietenlijn”!
Nu mag dit alles zo gewoon lijken; maar gewoon was deze lijn bepaald niet. Het betrof hier iets
waardevols, iets zeldzaams.  Wanneer een spoorlijn wordt geruimd, blijft er vaak vrijwel niets
meer van over. Men denke in dit verband aan de oude spoorlijn naar Hulst en St. Niklaas in België.
Daar is zelfs onder een oud, gerestaureerd spoorwegviaduct 6 meter nieuwe rails
gelegd, bij de buurtschap Schapebout. Ook deze lijn was zeer waardevol, mede vanwege de bloemen en
planten die hier groeiden. Dit brengt mij op het volgende punt: de
natuurlijke waarden van de lijn. De heer Koster heeft een algemeen werk geschreven dat de rijkdom
van flora en fauna langs het spoor in Nederland aantoont, een werkje uitgegeven door de KNNV. [A.
Koster, Spoorwegen, toevluchtsoord voor plant en dier (Utrecht: KNNV, 1991)].
 Op bepaalde
plaatsen langs de Oude Sloelijn was de flora uitdrukkelijk en uitbundig aanwezig: een strook langs de lijn bij
de Reigersweg, oude emplacementen [onder meer bij de Korte Viele, de Beeldhoeveweg en de Sloeweg,
en op een onverharde weg parallel langs het spoor tussen de Molendijk en de Stoofweg]. Weliswaar zouden
bij de aanleg van een fiets- of ruiterpad deze waarden in meerdere of mindere mate behouden blijven –,
hoezeer de stichting ook hoopt dat het taluud behouden zal worden; de charme van een spoorlijn is verdwenen.
Vaak worden plannen voor een fiets- of ruiterpad op een oude spoorbaan eenvoudig nooit uitgevoerd, en verdwijnt
de lijn geheel. De stichting hoopt dat dit hier niet het geval zal zijn. Tekenend in dit
verband is wat de schrijver dezes gezegd is met betrekking tot dat deel van de Bietenlijn dat nu is verdwenen, dat
moet in de jaren tachtig zijn geweest, vòòr de Stibehest werd opgericht. Hem is toen toegezegd
dat ook dat deel een fietspad worden zou. U weet wat ervan geworden is. Een
deel van het taluud is voor mijn ogen weggegraven. Voorts moge ik wijzen op het toeristisch aspect van een lijn. Men bezie
in dit verband het boekje “sporen van het spoor”, uitgegeven door onder andere de VVV.
Het oude spoor liep langs de molen van Borssele. Zo niet de route op de middenpagina
[wat overigens niets zegt over de kwaliteit van het werkje: het is prachtig uitgevoerd]. Sporen spreken tot
de verbeelding. Men denke in dit verband aan de vele clubs en verenigingen die rond sporen en treinen
bestaan. Samenvattend: de Oude Sloelijn was zowel met betrekking tot de natuurlijke waarden, het
historisch-culturele aspect, als ook vanwege de toeristische waarde het behouden meer dan waard.
Zelfs als kaal taluud blijft het waarde houden, waarbij de stichting de plannen van de BZZB volledig steunt.
Is het dan jammer dat de nieuwe Sloelijn is aangelegd? Nee, natuurlijk niet. Hoeveel overlast [en
ongelukken] heeft het goederenvervoer naar de bedrijven op het Sloegebied zoals dit op deze tramlijn
heeft plaatsgevonden
niet veroorzaakt? Dat behoort tot het verleden, al ben ik bang dat wat de
geluidsoverlast aangaat het probleem nu is verplaatst.
Wat had men dan met die lijn kunnen doen? Men had er op beperkte schaal historische treinen kunnen laten rijden,
al zou dat niet mogen concurreren met de Stoomtrein Goes Borsele, die alle steun verdient. Men zou het
schouwpad hebben kunnen gebruiken als conventioneel fietspad, voetpad of ruiterpad. Een bijzonder mooi plan was
voorgesteld door de familie Wijnands, die op deze baan railfietsen wilde exploiteren: goed en
verhoudingsgewijs niet duur. In Nederland uniek, buiten Nederland reeds in verschillende landen met
succes toegepast. De kritiek dat de baan geen rondje was, viel eenvoudig te weerleggen: welke spoorweg
vormt "een rondje"? Ook elders is dit probleem met succes het hoofd geboden.
Het plan zou in mijn ogen een
aanwinst voor de provincie zijn geweest, een aanvulling op reeds bestaande voorzieningen, een versterking van de
toeristische factor: kortom, een gouden plan.
Maar op dit moment is het belangrijk te streven naar behoud van het taluud. Dat is er immers nog.
Ten slotte
De actie tot behoud
werd [en voor het behoud van het taluud wordt] door verschillende instanties en personen gesteund,
zoals door de KNNV afdeling Beveland,
en niet te vergeten door de BZZB, die zeer geijverd heeft voor het voortbestaan
van de lijn.
Wilt u de foto's ook in andere jaargetijden, en wenst u wellicht ook de foto's van enkele treinen die
op de oude Sloelijn reden, wordt dan donateur van de Stibehest door
vijftien euro over te maken naar girorekening 5105462 ten name van de Stichting
tot Behoud en Herstel van Spoor en Taluud te Arnemuiden, onder vermelding van
"nieuw lid". |
